Verkeersongevallen vinden elke dag plaats. Soms blijft het bij blikschade, maar regelmatig leiden ongevallen ook tot lichamelijk letsel. Wat veel mensen niet weten, is dat de wet bepaalde verkeersdeelnemers extra beschermt. Bent u als fietser in botsing met een bus gekomen? Of is uw kind aangereden door een auto? Zelfs als u zelf deels schuldig bent, bestaat vaak recht op een schadevergoeding. En als u achter het stuur van het voertuig zit, is het minstens zo belangrijk om te weten waar u aan toe bent.
Aansprakelijkheid in het verkeer
Artikel 185 van de Wegenverkeerswet (WVW) regelt de aansprakelijkheid van de eigenaar of houder van een motorrijtuig. Dat hoeft dus niet te bestuurder te zijn. De regeling is alleen van toepassing als:
- er sprake is van een motorrijtuig op de openbare weg,
- er een verkeersongeval heeft plaatsgevonden, en
- een ongemotoriseerd slachtoffer schade heeft geleden.
Deze regeling geldt dus nietbij ongevallen tussen motorrijtuigen, niet als een motorrijtuig stilstaat en nietbij schade aan zaken of personen die vervoerd worden in een motorrijtuig.
Wat is een motorrijtuig? Denk aan auto’s, bussen, bromfietsen of scootmobiels. Ongemotoriseerden zijn voetgangers en fietsers, maar ook ‘standaard’ elektrische fietsen en fatbikes vallen daaronder.[1] Rijdt u echter op een opgevoerde fatbike of een e-bike die meer heeft dan alleen trapondersteuning? Dan bent u in de ogen van de wet gemotoriseerd. In dat geval heeft u geen recht op bescherming, maar kunt u juist zélf aansprakelijk worden gesteld.
Aansprakelijkheid: bijna altijd raak
Zodra aan de eisen van artikel 185 WVW is voldaan, is de eigenaar of houder van het motorrijtuig in principe aansprakelijk. De enige uitweg is een beroep op overmacht, maar dat wordt niet snel aangenomen. Van overmacht is alleen sprake als de bestuurder werkelijk niets te verwijten valt: het gedrag van het slachtoffer was zo onverwacht en onwaarschijnlijk dat de bestuurder daar geen rekening mee hoefde te houden.[2] Slecht weer of gebreken aan de auto zijn geen gronden voor overmacht.
Voorbeeld: een fatbike-bestuurder scheurt met hoge snelheid door rood, terwijl de automobilist groen licht heeft. De automobilist kan niet redelijkerwijs anticiperen op dit gedrag. In zo’n geval kan een beroep op overmacht wél slagen.[3]
Is het slachtoffer een kind jonger dan 14 jaar? Dan ligt de lat nóg hoger. Overmacht slaagt dan alleen als het kind opzettelijk of roekeloos heeft gehandeld. Dat is in de praktijk vrijwel nooit het geval.
Hoeveel schade wordt vergoed?
Wanneer duidelijk is dat de eigenaar van het motorrijtuig aansprakelijk is, wordt gekeken welke schade vergoed wordt. In het verkeer zijn hiervoor bijzondere regels ontwikkeld.
- Is het slachtoffer 14 jaar of ouder? De gemotoriseerde moet dan altijd minstens 50% van de schade vergoeden.[4] Zelfs als het slachtoffer heeft bijgedragen aan het ongeval. Voor het resterende deel van de schade wordt gekeken naar ieders aandeel in het ontstaan van het ongeval en de schade. Ook is er soms ruimte voor een billijkheidscorrectie in het voordeel van het slachtoffer, bijvoorbeeld wanneer het letsel zeer ernstig is.
- Is het slachtoffer jonger dan 14 jaar? Dan vergoedt de gemotoriseerde altijd 100% van de schade.[5] Eventuele eigen schuld bij het kind brengt daar geen verandering in.
En de verzekering?
Goed nieuws: in de praktijk betaalt niet de eigenaar van het motorrijtuig, maar de WAM-verzekeraar. De WAM-verzekering is de aansprakelijkheidsverzekering die u als eigenaar van een motorrijtuig verplicht moet afsluiten. Bij verkeersongevallen kunnen slachtoffers zich zelfs rechtstreeks tot de WAM-verzekeraar wenden met hun schade. Heeft u als eigenaar en/of bestuurder helemaal geen schuld aan het ongeval? Bij veel WAM-verzekeraars heeft een uitkering van schade in dat geval geen gevolgen voor de opgebouwde schadevrije jaren.
Weet u niet zeker of uw voertuig als motorrijtuig wordt gezien? Probeer dit zelf na te gaan of win juridisch advies in en zorg zo nodig voor een aansprakelijkheidsverzekering. De gevolgen van onverzekerde aansprakelijkheid kunnen namelijk groot zijn. Heeft u geen WAM-verzekering afgesloten terwijl dit wettelijk verplicht is? Dan riskeert u strafrechtelijke sancties en zult u zelf opdraaien voor de volledige schade van een verkeersslachtoffer.
Vragen of letselschade opgelopen?
Letselschade geleden als gevolg een verkeersongeval? DHC Advocaten helpt graag bij het beoordelen van uw zaak, het aansprakelijk stellen van de eigenaar en/of diens verzekeraar en het afwikkelen van de letselschadeprocedure.
Als eigenaar of houder van een motorrijtuig betrokken geraakt bij een ongeval en zijn er vragen over aansprakelijkheid? Neem gerust contact op met DHC Advocaten. We kijken graag mee en kunnen u voorzien van juridisch advies gericht op uw situatie.
[1] Rb. Amsterdam 24 september 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:7057, r.o. 4.2-4.3.
[2] HR 22 mei 1992, ECLI:NL:HR:1992:ZC0616 (ABP/Winterthur), r.o. 3.3.
[3] Rb. Amsterdam 24 september 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:7057, r.o. 4.10.
[4] HR 28 februari 1992, ECLI:NL:HR:1992:ZC0526 (IZA/Vrerink), r.o. 3.7.
[5] HR 1 juni 1990, ECLI:NL:PHR:1990:AB7631 (Ingrid Kolkman), r.o. 5.3.
Bouw vastgoed en overheden, Onderneming en bedrijf, Letselschade